Mô tả
Giáo dục mầm non đang bước vào giai đoạn đổi mới quan trọng với việc triển khai thí điểm Chương trình Giáo dục mầm non mới, thí điểm từ năm học 2026–2027, cùng với sự ra đời của Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi (ban hành kèm theo Quyết định số 4222/QĐ-BGDĐT ngày 27 tháng 12 năm 2024 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo). Hai văn bản này tạo thành một hệ thống định hướng thống nhất, trong đó Chương trình xác định con đường giáo dục còn Bộ chuẩn xác định đích đến phát triển của trẻ khi hoàn thành giai đoạn mẫu giáo 5 tuổi.
Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi gồm 22 chuẩn, 70 chỉ số thuộc 6 lĩnh vực: Thể chất, Tình cảm – xã hội, Ngôn ngữ và giao tiếp, Nhận thức, Thẩm mỹ, và Tiếp cận với việc học. Đây là văn bản kì vọng về những gì trẻ em có thể biết, làm được sau quá trình giáo dục – không chỉ trong nhà trường mà còn trong môi trường gia đình và cộng đồng. Với cách tiếp cận phát triển năng lực, Bộ chuẩn không quy định nội dung dạy học mà tập trung vào kết quả phát triển của trẻ – nghĩa là trẻ có thể làm gì, vận dụng như thế nào trong các tình huống thực tiễn phù hợp với lứa tuổi.
Tuy nhiên, trong thực tiễn, nhiều giáo viên mầm non và cán bộ quản lí giáo dục mầm non còn gặp những băn khoăn trong việc hiểu và sử dụng Bộ chuẩn một cách phù hợp: Bộ chuẩn khác gì với Chương trình Giáo dục mầm non? Các chỉ số là gì và dùng để làm gì? Làm thế nào để chuyển hoá các chỉ số thành hoạt động giáo dục cụ thể? Làm thế nào để theo dõi và đánh giá sự phát triển của trẻ dựa trên Bộ chuẩn mà không biến đánh giá thành áp lực? Đây là những câu hỏi mà tài liệu này ra đời để giải đáp.
Tài liệu “Hướng dẫn sử dụng Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi theo tiếp cận năng lực trong thực hiện Chương trình Giáo dục mầm non mới” được biên soạn với mục tiêu giúp giáo viên mầm non và cán bộ quản lí giáo dục mầm non:
- Hiểu đúng bản chất và mục đích của Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi trong mối quan hệ với Chương trình Giáo dục mầm non thí điểm theo Quyết định số 388/QĐ-BGDĐT ngày 12 tháng 02 năm 2026.
- Nắm vững cấu trúc năng lực trong từng lĩnh vực phát triển và mối liên hệ giữa các chuẩn, chỉ số với việc hình thành năng lực cho trẻ.
- Có được quy trình và công cụ thực hành để chuyển hoá Bộ chuẩn thành kế hoạch giáo dục, thiết kế hoạt động và tổ chức môi trường học tập phù hợp cho trẻ 5 tuổi.
- Thực hiện theo dõi và đánh giá sự phát triển của trẻ theo định hướng đánh giá vì sự tiến bộ, không xếp loại, không so sánh, không gây áp lực.
- Tăng cường hiệu quả phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong việc hỗ trợ trẻ phát triển toàn diện theo các chuẩn và chỉ số.
Tài liệu được biên soạn trên tinh thần bám sát thực tiễn, ngôn ngữ gần gũi với người thực hành và hướng đến tính ứng dụng cao trong bối cảnh đa dạng của các cơ sở giáo dục mầm non trên cả nước. Nhóm tác giả mong rằng tài liệu này sẽ là người bạn đồng hành tin cậy của mỗi giáo viên và cán bộ quản lí trong hành trình triển khai Bộ chuẩn và Chương trình Giáo dục mầm non mới – góp phần xây dựng một nền giáo dục mầm non lấy trẻ làm trung tâm, phát triển toàn diện và đặt nền móng vững chắc cho hành trình học tập suốt đời của mỗi trẻ em Việt Nam.